Gemma 3 na orbicie: satelita YAM-9 analizuje Ziemię zapytaniami w języku naturalnym
Satelita YAM-9 firmy Loft Orbital uruchomił model wizyjno-językowy Google Gemma 3 bezpośrednio na orbicie, na chipie Nvidia Jetson Orin AGX. Pierwszy publicznie potwierdzony przypadek działającego VLM w kosmosie — satelita klasyfikuje obrazy Ziemi bez przesyłania surowych pikseli na ziemię.
Satelita YAM-9 franko-amerykańskiej firmy Loft Orbital, wyniesiony na orbitę w listopadzie 2025 na pokładzie SpaceX Transporter-15, przeprowadził pierwszą publicznie potwierdzoną demonstrację modelu wizyjno-językowego w kosmosie. Na pokładzie działa Google DeepMind Gemma 3 (VLM z enkoderem wizyjnym SigLIP) uruchomiona na chipie Nvidia Jetson Orin AGX. Do orkiestracji agenta użyto biblioteki LangGraph.
W praktyce oznacza to: operator na ziemi może zadać pytanie w języku naturalnym — np. „Znajdź statki handlowe w tym obszarze" — a satelita przetwarza obrazy lokalnie i odsyła gotową odpowiedź tekstową wraz z oznaczonymi obiektami, zamiast transmitować dziesiątki gigabajtów surowych pikseli. To dramatycznie redukuje przepustowość wymaganą do łącza ziemskiego i czas od akwizycji do użytecznej informacji. Potencjalne zastosowania: monitoring morski, rolnictwo precyzyjne, śledzenie emisji przemysłowych.
Demonstracja z kwietnia 2026 r. udowadnia, że modele open-weight, nawet o skromniejszej skali, mogą działać skutecznie w ekstremalnych warunkach brzegowych (edge computing) — ograniczone zasilanie bateryjne, promieniowanie kosmiczne, brak łączności na żądanie. Loft Orbital szacuje, że 50–100 satelitów o tej klasie obliczeń wystarczyłoby do globalnego pokrycia w czasie bliskim rzeczywistemu.